PARDUS Günlükleri #2: 4 Yılın Sonunda Günlük Hayatımda Windows’u Aradım mı?

Ocak 2023’te yirmi yıllık Microsoft Windows alışkanlığımı bir kenara bırakıp bilgisayarıma yerli GNU/Linux dağıtımı PARDUS kurduğumda, çevremdeki pek çok kişinin ilk tepkisi aynıydı: İki hafta sonra sıkılıp tekrar Windows’a dönersin.

Dönmedim. Üstelik o ilk heyecanla yazdığım PARDUS’a Geçiş Yaptım! yazısının üzerinden neredeyse dört koca yıl geçti. Bu süre zarfında yüzlerce blog yazısı yazdım, binlerce sayfa araştırma yaptım, görseller düzenledim, e-postalar yönettim ve günlük hayatımın tüm dijital yükünü bu özgür işletim sisteminin sırtına yükledim. İşte bugün, PARDUS günlükleri serimizin bu yeni halkasında, ilk günkü teorik vaatleri bir kenara bırakıp dört yılın sonunda sahada ne yaşandığını tüm dürüstlüğüyle masaya yatırıyoruz.

Gerçekten bir gün bile Keşke şu an elimin altında Windows olsaydı dediğim oldu mu? Gelin, artılarıyla ve eksileriyle dört yıllık açık kaynak muhasebemize birlikte bakalım.

PARDUS Günlükleri: 4 Yıllık Deneyimde Neler Değişti?

Bir işletim sistemini ilk kurduğunuz hafta her şey gözünüze yeni ve heyecanlı görünür. Asıl sınav ise üçüncü aydan sonra; yani fatura öderken, yazıcıdan çıktı almaya çalışırken, acil bir belgeyi düzenlerken veya sabah kahvenizi alıp yazı yazmak için ekranı açtığınızda başlar.

Dört yılın sonunda hayatımda değişen en temel üç gerçeği şöyle özetleyebilirim:

1. Bilgisayarım Artık Benimle Konuşmuyor

Windows kullanırken farkında olmadan kanıksadığımız korkunç bir arka plan gürültüsü vardır: Sağ alt köşeden fırlayan Bilgisayarınızı yeniden başlatın bildirimleri, işletim sisteminin kendi içine yerleştirilen reklam panoları, zorla dayatılan yapay zeka asistanları ve durduk yere %100’e vuran disk kullanımı.

PARDUS’ta geçirdiğim dört yılın bana verdiği en büyük hediye sessizlik oldu. Bilgisayarımı açıyorum, sadece benim açtığım program çalışıyor ve işim bittiğinde kapatıyorum. Güncellemeler ben ne zaman istersem o zaman, arka planda işimi bölmeden saniyeler içinde tamamlanıyor. Daha önce Evde Çalışırken ve Yazarken Üretkenliğini Artıracak 5 Gerçekçi Yöntem yazımda dikkat dağınıklığının bir yazarın en büyük düşmanı olduğundan bahsetmiştim; PARDUS, işletim sistemi seviyesinde o dikkat hırsızlarını kapının önünde bırakıyor.

2. Donanım Eskitme Tuzağından Çıkış

Teknoloji dünyasının görünmeyen kuralı basittir: Yazılımı her yıl biraz daha ağırlaştır ki kullanıcı elindeki sağlam bilgisayarı yavaşladı sanıp çöpe atsın.

Debian kararlılığı üzerine inşa edilen PARDUS (özellikle XFCE masaüstü ortamı), dört yıl önce kurduğum emektar dizüstü bilgisayarımda ilk gün hangi hızda açılıyorsa bugün de saniyesi saniyesine aynı hızda açılıyor. Sistem şişmiyor, kayıt defteri (registry) çöplüğe dönmüyor ve bilgisayar ağırlaştı, bir format atayım cümlesi lugatınızdan tamamen çıkıyor.

3. Mülkiyet Hisleri ve Felsefi Huzur

Yakın zamanda yayımladığım Dijital Dünyada Sahip Olmadan Yaşamak: Algoritmaların Kiracısı mıyız? denememde, kullandığımız yazılımlardan dinlediğimiz müziklere kadar her şeyde nasıl birer kiracıya dönüştürüldüğümüzü sorgulamıştım.

Açık kaynaklı bir işletim sistemi kullanmak, kendi bilgisayarınızın tapusunu geri almak gibidir. Lisans süresi dolan programlar, deneme sürümü bitince kilitlenen özellikler veya arka planda verilerinizi toplayan telemetri servisleri olmadan yaşamak; Minimalizm Nedir? Sahip Olmaktan Vazgeçmenin Özgürlüğü yazımda savunduğum o zihinsel hafiflikle birebir örtüşüyor.

PARDUS Günlükleri Çantam: Vazgeçemediğim 5 Açık Kaynak Araç

Okurlardan en sık aldığım soru şu oluyor: Peki Windows’ta her gün kullandığın programların yerine ne koydun?

Bir blog yazarı ve günlük bilgisayar kullanıcısı olarak dört yıldır PARDUS üzerinde elim ayağım olan 5 temel açık kaynak aracı şu tabloda özetledim:

Dürüst Muhasebe: Hiç mi Zorlandığım An Olmadı?

Eğer buraya kadar her şeyin tozpembe olduğunu söylersem dürüst bir blog yazarı olmamış olurum. Peki dört yıl içinde Windows’u aradığım veya tökezlediğim anlar hangileriydi?

1. Kurumsal .docx Format Kaymaları: Kendi yazılarımı yazarken LibreOffice Writer harika çalışıyor. Ancak dışarıdan bir kurumdan veya bankadan çok karmaşık tablolarla hazırlanmış bir Microsoft Word belgesi geldiğinde, bazen satır aralıklarında veya yazı tiplerinde ufak kaymalar yaşanabiliyor. Çözümü ise basit: Microsoft’un temel yazı tiplerini (ttf-mscorefonts-installer) PARDUS Yazılım Merkezi’nden tek tıkla kurduğunuzda bu sorunun %90’ı ortadan kalkıyor.
2. Özel Donanım Yazılımları: Çok spesifik bir tarayıcı, eski bir yazıcı veya sadece Windows için üretilmiş niş bir kurumsal muhasebe programı kullanmak zorundaysanız, Linux dünyasında alternatif bulmak bazen forumlarda yarım saat araştırma yapmanızı gerektirebiliyor.
3. Oyun Dünyası: Ben oyun oynayan biri değilim; bu yüzden bu madde beni hiç etkilemedi. Ancak Steam ve Proton teknolojisi sayesinde Linux’ta oyun desteği devrim niteliğinde gelişmiş olsa da, rekabetçi online oyunlar oynayan bir kullanıcı için Windows hâlâ birincil tercih olmaya devam ediyor.

Sonuç: Kendi Dijital Evinin Efendisi Olmak

Dört yılın sonunda başlığımızdaki soruya tek kelimelik, net bir cevabım var: Aramadım.

Hatta başka birinin Windows yüklü bilgisayarının başına oturduğumda, o bitmek bilmeyen bildirim pencereleri ve arka planda dönen fan sesi bana artık çok yabancı geliyor. Tıpkı 2026’da Takip Etmeniz Gereken En İyi 20 Kişisel Blog listemizde yer verdiğimiz özgür yazılım gönüllüsü blog dostlarımız gibi, ben de kendi köşemde açık kaynağın sadeliğiyle üretmeye devam etmekten büyük keyif alıyorum.

Eğer senin de bir kenarda duran, Windows 11’in sistem gereksinimlerine yenik düşmüş bir bilgisayarın varsa veya sadece ekranındaki gürültüyü kısıp üretmeye odaklanmak istiyorsan; bir hafta sonu PARDUS’u indirip canlı (USB) modda denemeni içtenlikle tavsiye ederim.

Söz Sende: Sen günlük hayatında hangi işletim sistemini kullanıyorsun? Daha önce PARDUS veya farklı bir Linux dağıtımı deneme fırsatın oldu mu, yoksa seni durduran bir çekincen mi var? Yorumlarda buluşalım, PARDUS günlükleri serisini senin sorularınla şekillendirelim!